آینده - وب سایت شخصی عباس عبدی
نگاه میهمان
۲۰ اسفند ۱۳۸۵
مقدمات خصوصی سازی(آقای نعمت االهی)
پویا نعمت اللهی
يافته هاي يك مطالعه جديد نشان مي دهد كه قوانين و مقررات نامطلوب، يكي از اساسي ترين موانع رشد اقتصادي كشورها و حتي رشد جهاني است. اما همين يافته ها حاكي است كه اصلاح و يا لغو و يا بازگرداني اين قواعد، بسيار راحت تر از آن چه فكر مي شود، قابل انجام است و مي توان نسبت به رفع مانع اقدام كرد.
می گویند در فرودگاه رواندا (مركز آنگولا) ، حتما با پليسي روبه رو مي شويد كه با پوزخند از شما مي پرسد: «پول، پول، چقدر پول همراهتان داريد؟» آنگاه همه پولي را كه براي مخارج احتمالي به واحد پول ملي اين كشور تبديل كرده ايد، بدون دريافت رسيد مي بايستي به پليس تحويل دهيد. اين كه مقامات رسمي اين كشور و از جمله پليس آنگولا در روز روشن پول شما را به زور مي گيرند، چندان مهم نيست، بلكه مهمتر و زننده تر اين است كه قوانين جاري اين كشور چنين امكاني را به اين اشخاص مي دهد كه دست به چنين كارهايي بزنند.
شايد به همين دليل باشد كه صادرات اسكناس از آنگولا ممنوع است و اين وجوه هيچ گونه ارزشي در خارج از مرزهاي اين كشور ندارد. هنگام ورود به كشور، همه مسافران بايد در دو صف (يكي مردانه، يكي زنانه) منتظر تفتيش بدني و تحويل پول هاي خود بشوند. با اين اوصاف چه كسي حاضر است ادعاي مقامات اين كشور را مبني بر مبارزه با فساد قبول كند؟
امروزه ثابت شده كه مقررات بي جا و بي مورد، باعث پيدايش و پرورش پديده اختلاس و رشوه مي شود. هر چه قوانين سخت و كسل كننده بيشتري در كار باشد، انگيزه بيشتري هم براي رشوه و اختلاس به وجود مي آيد. بانك جهاني چندي قبل مطالعه اي تحت عنوان «تجارت در سال2005 صورت داد كه نتايج آن حاكي است روند وجود و گسترش صوري بوركراسي اداري tape-red يكي از اصلي ترين موانع رشد در همه كشورهاي فقير و يا در حال توسعه مي باشد.در كشور هاييتي، براي ثبت يك شركت حدود 203روز زمان لازم است كه اين ميزان در مقايسه با استراليا، حدود 201 روز بيشتر است.
در كشور سيرالئون، هزينه ثبت شركت حدود 1268 درصد درآمد متوسط سرانه در سال است. اين هزينه در كشور دانمارك، تقريبا صفر و يا بسيار ناچيز است. براي ايجاد يك شخصيت حقوقي در اتيوپي، مي بايست ابتدا سپرده اي معادل 18سال متوسط درآمد را در يك حساب بانكي اندوخت و حق دست زدن به آن هم وجود ندارد.
عموما براي تاسيس يك شخصيت حقوق و راه اندازي واحد توليدي، ابتدا نياز به زمين داريم. در لاگوس (مركز تجاري نيجريه)، ثبت فروش زمين نيازمند طي 21 رويه و قانون و 274 روز زمان است. عوارض ثبتي حدود 27 درصد قيمت فروش است. اما در نروژ، همين كار در كمتر از يك روز و با 5/2 درصد قيمت صورت مي گيرد. به همين خاطر، معامله زمين در نيجريه به صورت غير رسمي صورت مي گيرد و مالكان زمين نمي توانند ثابت كنند كه زمين در ملكيت آن هاست و بنابراين نمي توانند از زمين به عنوان وثيقه استفاده كنند.
كار تجارت در كشورهاي فقير، مستلزم گذر از مراحلي فراوان ( حدود سه برابر مراحل اداري در كشورهاي طرف تجاري ثروتمند) و پرداخت هزينه ها و عوارض و ماليات هاي نابه جا و متعدد (حدود 5 برابر) است. اما در اين كشورها، اين قوانين هم، حتي به مرحله اجرا نمي رسد. زيرا گردن نهادن به اين قوانين بسيار سخت، زمان بر و هزينه بر است و به همين دليل، حجم تجارت غيررسمي هم در اين كشورها، بالا و زياد است. نتيجه اين كه تجارت فوق در خارج از مرزهاي قانوني و بدون پرداخت ماليات صورت مي گيرد. از سوي ديگر، چون اين تجارت غيررسمي است، لذا نمي توان آن را زياد توسعه داد، زيرا بيم كشف و ضبط آن مي رود و از سوي ديگر امكان استفاده از انواع و اقسام تسهيلات اعتباري و پولي هم وجود نخواهد داشت.
دولت ها اغلب سعي دارند مردم خود را به طور دستوري و امري» ثروتمند «كنند، مثلا به بنگاه ها دستور مي دهند كه به كاركنان خود پول بيشتري بپردازند. اما اگر حتي قوانين مربوط به حداقل دستمزد هم به شكل نامطلوبي تدوين شود (مثلا بسيار بالا باشند)، آنگاه به ضرر اشتغال تمام مي شود، چرا كه ديگر كسي حاضر به استخدام افراد با اين سطح دستمزدي نخواهد بود. كشورهاي فقير عموما استانداردهاي كاري غيرواقع بنيانه اي را براي اقتصاد خود حاكم كرده اند و لذا شاهد هستيم كه از نامطلوب ترين تبعات هم ضربه هاي شديدي مي خورند.گفته می شود در كشور بوروكينافاسو، كار در شب و كار در ايام تعطيل، ممنوع بوده و ميزان حداقل دستمزد هم حدود 82 درصد متوسط ارزشي افزوده هر كارگر تعيين شده است. براي اخراج افراد، يك كارفرما بايستي ابتدا آن شخص را باز آموزي كرده، سپس او را بر سر كار ديگري گذاشته و معادل 18ماه حقوق به وي پرداخت نمايد. شايد به همين دليل باشد كه حدود 90 درصد از مردم اين كشور، هنوز هم رعيت هستند.
در اين كشور نابارور و لم يزرع، چنين چيزي شايد بعید هم نباشد.برخي اوقات قوانيني كه براي حمايت يك گروه خاص تدوين مي شود، كاملا برعكس و بر ضد آن ها عمل مي كند. زناني كه ازدواج مي كنند، مدت يك سال فرصت دارند تا تصميم بگيرند كه آيا از كار خود منصرف مي شوند يا خير. اگر تصميم به رها كردن شغل خود بگيرند آنگاه كارفرما بايستي مبلغ سنگيني به وي پرداخت كند. به همين دليل، بنگاه هاي ترك، تمايلي به استخدام دختران و زنان ندارند و تنها حدود 16 درصد از زنان ترك داراي مشاغل رسمي هستند.در گوآتمالا، حدود 1459 روز طول مي كشد تا بدهكاري مجبور به پرداخت بدهي خود شود. در هلند، اين كار حدود 48 ساعت طول مي كشد. طبق بررسي هاي به عمل آمده، در تعداد 12كشور، يك بدهكار براي وصول بدهي هاي خود، ناگزير از پرداخت هايي است كه حتي از رقم بدهي او هم بيشتر است. حال آيا كشورهاي صنعتي حاضرند با چنين كشورهايي مراوده تجاري داشته باشند؟ مطالعه بانك جهاني حاكي است كه مردم و بنگاه هاي تجاري در كشورهاي فقير، حدود نيمي از حمايت هايي را كه در كشور ثروتمند موجود است، در رابطه با دارايي ها و اموال خود دارا هستند.
خوشبختانه، قوانين و مقررات بشر، وحي منزل نيستند. بانك جهاني خواستار تعديل و اصلاح قوانين و مقررات كشورهاي فقير در راستاي جلوگيري از ضررهاي بيشتر شده است. به نسبت گزارش سال 2003 بانك جهاني، اوضاع دنيا در اين حوزه، چندان بهتر و مطلوبتر نشده است، ولي اروپايي ها، بهترين و مناسبت ترين اصلاحات را صورت داده اند و باز هم كشورهاي فقير، در عقب قافه حركت مي كنند. كمتر از يك سوم كشروهاي فقير دست به اقدامات اوليه زده اند، ولي اوضاع هند و كلمبيا در ميان اين كشورها از همه بهتر بوده است. عقب مانده ها هميشه از دشواري و هزينه دار بودن اين اصلاحات دم مي زنند. ولي به راستي چه چيزي از اوراق كردن يك قانون احمقانه و بي جا آسان تر است؟ به نظر مي رسد تسهيل اين مقررات و قانون ها بسيار مشكل تر باشد. بانك جهاني برآورده كرده كه مزاياي اصلاح قوانين و قاعده مندي ها در كشورهاي فقير، حدود 25 برابر هزينه هاي آن است. در كشورهايي كه از نظر قوانين در اوضاع بسيار بدي هستند، قاعدتا قدم هاي آغازين، مشهود و هويداست. تا دو سال گذشته، براي ثبت رسمي یک شخصيت حقوقي در اتيوپي، مي بايستي دو اعلاميه پرهزينه در روزنامه به چاپ مي رسيد. اما دولت مرحله چاپ اعلاميه را به كلي حذف كرد. با اين كار، هزينه ثبت شركت به شدت نزول كرد كه اقدام مطلوبي بود. (هزينه ثبت از معادل پنج سال درآمد سرانه به معادل 9 ماه درآمد سرانه تقليل يافت، يعني حدود 6برابر كم شد). به واسطه اين اقدام، آمار شركت هاي ثبت شده در اين كشور، روبه فزوني گذاشت.
بانك جهاني برآورده كه اگر كشوري داراي بدترين شيوه ها و رويه ها و مقررات باشد و تصميم بگيرد كه اين شيوه ها و رويه ها را حذف كرده و آن ها را به سطح مطلوبي برساند، آنگاه نرخ رشد اقتصاد آن كشور حدود 2/2 درصد رشد خواهد كرد. (بانك جهاني كشورها را از اين منظر به چهار گروه تقسيم كرده و مراد آن از حذف مقررات اين است كه از يك چهارم پاييني يعني بدترين قاعده مندي ها، به يك چهارم بالايي يعني مطلوبترين قاعده مندي ها صعود كنند.) به عبارت ديگر منافع حاصل از حذف tape-red، خيلي بيشتر و بهتر از گدايي كردن كشور از اين و آن است. خلاصه آنكه كشورها و سازمان هاي اعطاكننده وام و پول، برخلاف مسافران فرودگاه آنگولا، هرگز براي دست به جيب شدن، توي صف نمي ايستند
علی :
در تعداد 12 کشور یک بدهکار برای وصول بدهی های خود ...
احتمالاً باید منظور طلبکار باشد.
۲۱ اسفند ۱۳۸۵ ۱:۵۶ بֽظֽ | Reply
امید :
از اینکه بانک جهانی همه ی آمار و ارقام و توصیه هایش درست باشد, بدلیل ماهیت وجودیش , هنوز کمی شک وجود دارد! ولی در عوض, از اینکه هر کشوری بسته به سابقه و گذشته و تاریخ و فرهنگش و ... و ارزشها و سلایق سرانش , یک کارهایی میکرده یا میکنند که در جاهای دیگر مسخره بنظر میرسد , بنظر میرسد شکی نباشد!
ولی در این داستان میتوانید با شک مورد اول و یا یقین مورد دوم , هر دو , به قضاوت بنشینید!
همیشه انسانها , کنجکاو دنیای بعد از مرگ و چگونگی بهشت و جهنم آن , بوده اند.
گویند بالاخره یکروز , یک فردی با اصرار و پافشاری و سماجت زیاد , موفق میشود برای چند لحظه به آنجا( آن دنیا) سری بزند(احتمالا این فرد از سران بالای بانک جهانی نبوده, و یا هم بوده!!)
گویند: برای دیدن بهشت و جهنم , این فرد بدون چشم بند راه برده میشده تا از طریق یک راه معمولی به دیواری میرسد با دو درب مثل هم!(توضیح اضافی: احتمالا دیوار, نشان از اتمام عمر هر پدیده بوده است)
راهنما درب اول را باز میکند و میگوید این جهنم است!
فرد وارد میشود و می بیند عده ای رنجور, لاغر, مریض, ... کسل, درهم برهم, عصبانی, کلافه, پرخاشجو, ... دور یک میز بزرگ نشسته اند و یک ظرف بزرگ هم از غذا , وسط این میز بزرگ قرار دارد که بوی بسیار خوبی هم از آن متصاعد میشود!! در دست هر کدام از این افراد جهنمی(جهان سومی ) هم , یک قاشق بسیار دراز و عجیب و غریب است که این افراد تا می آیند غذا را از ظرف بردارند و به دهان خود برسانند, تمام غذا می ریزد و چیزی نمی ماند تا بتواند آنرا بخورند و خود را سیر کنند!!!...( باز توضیح اضافی: این قاشق دراز و عجیب و غریب را مکانیزم یا قانون یا روابط پیچیده یا .... هم میگویند!!)
بعد از دیدن جهنم , از این درب بیرون می آیند و به درب دیگر , که شکلش مثل درب اول است وارد میشوند. آنفرد بهشت و جهنم دیده میگوید:
" با ورود به بهشت, با تعجب همان صحنه را در اینجا هم عینا مشاهده کردم !! با این تفاوت که افراد دور این میز , همه سالم, همه خندان, همه پوستها شفاف, چشمها نورانی,.... بگو و بخند, احترام , ....!! روی این میز هم, همان ظرف بزرک و غذای خوش بو , با همان قاشق های عجیب و غریب روی میز!!!!
فرد میگوید:" از تعجب داشتم شاخ در می آوردم!! از همراهم پرسیدم این وضع که همان وضع جهنم آنوری است؟ !! پس چرا اینجا همه سالمند و همه چاق و چله؟!! کسی هم از کسی انتقام نمیگیرد؟!! ....."
و او در جواب گفته بود:" اینجا ( بهشت), بر خلاف آنجا, افراد یاد گرفته اند که با آن قاشقهای عجیب و غریب و دراز , به جای فکر کردن تمام وقت به شکم خود و سیر کردن آن , با استفاده از هم آن قاشقهایی که بدرد شکم خودشان نمیخورد, همدیگر را تغذیه کنند!!"
۲۱ اسفند ۱۳۸۵ ۳:۳۰ بֽظֽ | Reply
ali :
و نکته ی جالب رابطه ی وارون بین وجود این نوع قید وبندهای مزاحم رشد اقتصادی و عدم قوانین و تضمین های همراه آن قوانین برای رعایت حقوق اساسی انسانها ، مضبوط در اعلامیه ی جهانی حقوق بشر ، است . به عبارت دیگر هر چه این قید و بند ها بیشتر رعایت حقوق اساسی انسانها کمتر و برعکس .
۲۲ اسفند ۱۳۸۵ ۱۰:۲۷ قֽظֽ | Reply
mohsen :
مطلب بسيار خوبي بود خصوصا" با اطلاعاتي كه در مورد كشورهاي ديگر ارائه شده بود ميبينيم در بدبختيهاي اين دنيا خيلي ها شريك هستند
وكشورهاي ثروتمند هم پول دارند وهم مجري قانون
بعيد ميدانم در انگولا قوانين بر ضد مردم باشد گمان ميكنم مجريان هستند كه عرصه را بر مردتنگ ميكنند
۲۳ اسفند ۱۳۸۵ ۹:۲۲ قֽظֽ | Reply
آدرس Trackback این نوشته :
http://www.ayande.ir/cgi-bin/mtcgi/mt-tb.cgi/466