خبر منتشره در خصوص به مناقصه گذاشتن ساخت 20 نيروگاه هسته اي فارغ از جنجالهاي سياسي پيرامون فعاليتهاي هسته اي ايران مي تواند براي صاحب نظران مهم باشد.آقاي آگاهي هم از منظر رعايت مساله زلزله به اين موضوع پرداخته اند كه با هم مي خوانيم.
- در روزهاي اخير خبر مناقصه بين المللي در باره ساخت 19 نيروگاه اتمي از سوي منابع رسمي منتشر گرديد كه در بادي امر موجب خوشحالي است و نشان دهنده عزم جدّي مسئولان در استفاده از برق هسته اي. امّا در نظر آگاهان به دانش هسته اي طرح اين مناقصه خود سئوالات و ابهاماتي چند را ايجاد كرده است كه مشخصه آن نگراني فزاينده از اقداماتي نسنجيده با محمل و توجيه پايداري در امر هسته اي ميباشد و همين امر مسئوليتي سنگين را متوجه دانايان قوم مينمايد كه به هر نحو ممكن ابعاد مختلف نگراني خويش در رابطه با اين خبر را به اطلاع مسئولين تصمصم گير كشور و تصويب كنندگان اين طرح برسانند تا ايشان با چشماني باز و بدور از احساسات و شعارهاي رايج و با رعايت منافع عمومي عمل نمايند. اين نگراني بطور مشخص در رابطه با انتخاب سايت براي ساخت اين نيروگا هها و موضوع بسيار حياتي زلزله ميباشد كه در اين نوشته به آن پرداخته ميشود.
2- مهمترين سئوال در باره اين مناقصه اين است كه اين 19 نيروگاه اتمي قرار است در كدام نقطه از خاك اين كشور نصب شوند و مطالعات در مورد انتخاب سايت در چه زماني و توسط چه كساني صورت گرفته است؟ براي پي بردن به اهميت اين سئوال ارائه توضيحاتي ضروري ميباشد. مهمترين كار در ساخت يك نيروگاه اتمي تعيين سايت و محل ساخت آن است. بر اساس مدارك آژانس انجام اين كار به بيش از 5 سال كار مستمر و اعتباري معادل تا 15 -10 ميليون دلار نياز دارد كه طي آن بايد مطالعات و بر رسي بسيار دقيق در مورد زمين شناسي،بررسي آتشفشانها و تاريخچه دقيق زلزلزله در هر سايت مورد بررسي دقيق قرار گيرد. اين مطالعات ميبايد بر روي وضعيت خود سايت يا شعاع 5 كيلومتر،منطقه پيراموني با تقسيم بندي به دو شعاع 25 كيلومتري و 200 كيلومتري متمرگز گردند و همچنين بايد تاريخچه دقيق زلزله در آن مناطق در سالهاي دور نيز استخراج و مورد مطالعه قرار گيرند. در مورد ميزان زلزله اي كه بايد يك سايت در برابر آن مقاوم باشد بدليل اطلاع بسيار كم تخصصي عموم استنباط اين است كه اگر مثلا يك نيروگاه در برابر يك زلزله 8 ريشتري مقاوم باشد ديگر نبايد نگران بود. متاسفانه سودجويان سياسي و مالي با طرح اين نوع مباحث واقعيت را از افكار عمومي پنهان ميكنند در حاليكه در صورت وقوع حادثه اي ناگوار مردم اوّلين و مهمترين آسيب ديدگان خواهند بود. واقعيت اين است كه در انتخاب يك سايت آنچيزي كه بسيار مهم و حياتي است برآورد ميزان "g" ميباشد كه نمايشگر ميزان شتاب فزاينده زميني است كه نيروگاه روي آن بنا ميشود و طراحي و ساخت نيروگاه بايد بنحوي صورت گيرد كه در مقابل چنين شتاب فزاينده اي استحكام و يكپارچگي مجموعه نيروگاه دچار فروپاشي نگردد. در اين مورد نيز بررسي مدارك آژانس حاوي درسها و عبرتهاي فراواني است كه بي توجهي به آنها ميتواند مصيبت ساز باشد. سالها پيش بدنبال وقوع زلزله اي در روماني دو راكتور روسي در حال كار در بلغارستان و در فاصله 400 كيلومتري دچار آسيب فراوان شدند. بررسيها نشان داد كه حركت زمين در زمان زلزله مذكور به 0.1g رسيده بود و لذا بسرعت سايت مذكور براي مقاومت در برابرg0.2 مقاوم سازي گرديد. زلزله 16 جولاي سال 2007 در ژاپن كه طي آن يكي از نيروگاه بزرگ اتمي آنكشور دچار آسيب جدّي و آتش سوزي و نشت موّاد راديو اكتيو گرديد آخرين هشدار يه علاقمندان به نيروگاه هاي هسته اي ميباشد تا در مورد خطر زلزله از تبلیغات و پنهان كاري دوري نموده و از فجايع انساني پيش گيري نمايند.
3- مطا لعه سايقه زلزله هاي مرگبار در ايران كه همگان از چگونگي آن مطلع ميباشند اين سئوال جدّي را در پيش روي تنظيم كنندگان اسناد مناقصه 19 نيروگاه جديد قرار ميدهد كه اين نيروگاهها در كدام نقطه و يا نقاط از خاك اين كشور قرار است نصب گردند؟ متاسفانه پراكندگي زلزله ها در ايران بنظر ميرسد كه گزينه هاي محدودي را پيش روي مسئولين قرار ميدهد. در اينجا براي يادآوري موضوع فهرستي از زلزله هاي عمده ايران و محل وقوع آنها بنظر خوانندگان محترم ميرسد. " فروردين / ارديبهشت ۱۳۳۹، ۴۵۰ تن در شهر لار؛ واقع در جنوب كشور كشته شدند.شهريور / مهر ۱۳۴۱، ۱۱ هزار تن كشته و ۲۰۰ روستا در غرب تهران ويران شد.مرداد / شهريور ۱۳۴۷، حدود ۱۰ هزار تن در استان خراسان جان سپردند.فروردين / ارديبهشت ۱۳۵۱، پنج هزار و ۴۴ تن در جنوب كشور كشته شدند.فروردين / ارديبهشت ۱۳۵۶، حدود ۹۰۰ تن در منطقه اصفهان جان باختند.شهريور / مهر ۱۳۵۷، ۲۵ هزار تن در شرق ايران كشته شدند.آبان / آذر ۱۳۵۸، ۶۰۰ تن در شمال شرقى ايران جان سپردند.خرداد / تير ۱۳۶۰، يكهزار و ۲۸ تن در استان كرمان كشته شدند.تير / مرداد ۱۳۶۰ يكهزار و ۳۰۰ تن در استان كرمان جان باختند. ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، حدود ۴۰ هزار تن در شهر رودبار در شمال كشور در اثر سنگين ترين زمين لرزه كشته شدند. ۱۰اسفند ۱۳۷۵، حدود يكهزار و ۱۰۰ تن در اردبيل كشته شدند؛ بزرگى اين زمين لرزه؛ ۵/۵ درجه در مقياس ريشتر بود. ۲۰ ارديبهشت ۱۳۷۵، يكهزار و ۶۱۳ تن در بيرجند بر اثر زمين لرزه با بزرگى ۷/۱ درجه در مقياس ريشتر؛ جان باختند. ۵دى ماه ۱۳۸۲ زمين لرزه شديدى با بزرگى ۳/۶ درجه در مقياس ريشتر در بم بيش از ۴۰ هزار نفر را كشت و هزاران نفر را زخمى كرد.
۸خرداد ۱۳۸۳، زمين لرزه اى با بزرگى ۲/۶ درجه ريشتر شمال ايران و از جمله تهران را لرزاند."
4- با توجه به مطالب فوق بنظر ميرسد كه اهميّت موضوع تا حدودي براي خوانندگان محترم معلوم شده باشد و اميد است كه هيچ يك از مسئولين كشوراز موشكافي در اين مسئله مهم پرهيز ننمايند. سئوالاتي كه بطور مشخص در مقابل مسئولين اين مناقصه وجود دارد اين است كه 1- اين نيروگاهها در چه نقاطي قرار است كه نصب شوند؟ 2- مطالعات زلزله در مورد هر سايت بطور دقيق نشاندهنده چه ارزش عددي براي "g" ميباشد؟ 3- كدام كشورها داراي توانائي لازم براي طراحي و ساخت نيروگاه براي زلزله هاي احتمالي آماده همكاري هستند؟ 4- مهندس مشاور اين مناقصه و ساخت نيروگاه هاي مورد نظر كدام شركت بوده و سابقه كاريش در زمينه ساخت نيروگاه اتمي چيست؟ در اينجا يه كلّيه مسئولين محترم يادآوري ميگردد كه موضوع ساخت نيروگاه هاي هسته اي با ساير مقولات فرق دارد..اگر هنوز هم پس از گذشت سالها كسي پاسخگوي انواع حوادث ريز و درشت با تلفات جاني حيرت انگيز در اين كشور نمي باشد، در مورد نيروگاه هاي اتمي وضعيت فرق ميكند و عواقب آن ميتواند چندين نسل آينده را نيز دچار مصيبت نمايد حتما فاجعه چرنوبیل را فراموش نکرده ایم که هزار کیلو متر آن طرف تر را تحت تاثیر قرار داد. اميد است كه با مساعدت و هوشياري، ايرانيان از مواهب برق هست اي و با خاطري آسوده استفاده نمايند و در این زمینه نیازی به بحث سیاسی و مخالفت بی دلیل با حکومت نیز وجود ندارد بلکه لازم است با نگاه کارشناسی به این موضوع پرداخت.