آینده - وب سایت شخصی عباس عبدی
نوشتار
۲۵ خرداد ۱۳۸۸
روزهای فراموش نشدنی
این یادداشت را در شرایطی مینویسم که هنوز برای رأی دادن از خانه بیرون نرفتهام و هیچ اطلاع جدیدی از فضای عمومی و رای گیری در جامعه ندارم و عجلهای هم در کسب این آگاهی ندارم، چرا که برای من انتخابات موجود به نتیجه مطلوب رسیده و نتیجه صندوق هم گرچه میتواند مهم باشد، اما فرع بر آن چیز دیگری است که تاکنون حاصل شده است. فضای سیاسی چهار ماه اخیر ایران از چنان پویایی و عمقی برخوردار بود که بدون تردید آثار مثبت کوتاه و بلندمدت آن در توسعه سیاسی و اجتماعی ابران انکارناپذیر است.
برداشت خودم از این انتخابات و نحوه ورودم به آن را در یادداشتی طولانی در ابتدای سال نوشتم، اکنون که به بازخوانی آن مشغولم بیش از گذشته بر درستی این تحلیل اعتقاد یافتهام که اگر از ابتدا در صدد پیریزی و ارتقای سطح بازی انتخاباتی باشیم و بتوانیم هدفهای مرتبط با این کار را محقق کنیم، قطعاً برنده خواهیم شد و نگران نتیجه آرا نبوده و امروز (22 خرداد) به تپش قلب دچار نخواهیم شد. اگر چنین سیاستی را پیشه میکردیم، همین امروز و پیش از اعلان نتیجه خود را پیروز میدان میدانستیم و نگران سرنوشت و نتیجه نمیبودیم.
طی چند هفته گذشته اتفاقات بسیار مهمی در عرصه سیاست ایران رخ داد که هریک از آنها آثار و عواقب خود را خواهد داشت و طبعاً بسیاری از خوانندگان نیز انتظار داشتند که در مورد هریک از این رویدادها نگاه و تحلیل خود را ارایه کنم، اما سفرها و فعالیتهای انتخاباتی، فرصت و مجال مناسب را گرفته بود، از این رو باید در هفتههای آینده به این موارد پرداخته شود، اما در این یادداشت میکوشم که به چند نکته خاص تأکید کنم که قبلاً نیز درباره آن نوشتهام.
انتخابات در ایران مثل هر پدیده دیگر سیاسی از وجود نوعی زمینههای تبعیضآمیز و غیرمنصفانه رنج میبرد، و اگر چنین نبود و انتخاباتی کاملاً عادلانه، رقابتی و آزاد داشتیم، در این صورت بسیاری از نابسامانیها را شاهد نبودیم و با علم و آگاهی به همین تبعیضات و عدم انصافها است که در انتخابات شرکت میکنیم، زیرا حتی با وجود چنین شرایطی، انتخابات زمینه مناسب را برای طرح این موضوعات و حرکت نسبی به سوی تخفیف این نابسامانیها فراهم میکند. در واقع میتوانیم بگوییم که راه کمهزینه و مطمئن دیگری برای رسیدن به انتخاباتی بی عیب و نقص یا حداقل کم عیب و نقص به جز از طریق مشارکت در آن نداریم.
این عیب و نقصها از مرحله تأیید صلاحیتها تا تبعیض در رسانههایی که از بودجه عمومی استفاده میکنند و استفاده از امکانات دولتی و سلطه نابرابر و تبعیض در فضای مناظرهها (در این مورد مهم در یادداشتهای دیگر اشاره خواهم کرد) و بالاخره رفتارهای مغایر با انصاف در اجرا و نظارت وجود دارد و نیروهای منتقد به یک معنابرای رفع همین تبعیضها و نواقص میآیند و آمدن خود را نمیتوانند مشروط به رفع این موارد کنند.
اما در این میان یک مشکل وجود دارد که اگر رخ دهد، اصالت و اعتبار کلی انتخابات را زایل میکند و آن تقلب و دستکاری نظاممند در آراست. تنها این ویژگی است که مطلقاً نباید زیر بار آن رفت و نباید آن را در حد یک نقیصه پذیرفت، بلکه این ویژگی ذات انتخابات را تغییر میدهد. بنابراین باید نسبت به این موضوع حساس بود و واکنش مناسب را در برابر آن داشت. اما در عین حال این مسأله دوطرفه است، یعنی همانقدر که باید در برابر تقلب حساس باشیم، باید در برابر صحت و سلامتی (با توجه به نکات پیش گفته) نیز مسئولیت داشت و در صورت تحقق آن را پذیرفت. اثبات و رد این ویژگی ربطی به نتایج انتخابات ندارد. چنین نیست که اگر نتایج مطلوب ما نبود آن را متقلبانه بدانیم یا برعکس. این نکته بسیار مهمی است که امروز باید نسبت به آن موضعگیری کنیم. موضعی که باید منصفانه و مبتنی بر شواهد و استدلال باشد. من شخصاً امیدوارم که روند انتخابات به گونه ای باشد که این موضع در جهت نفی هرگونه ابهام و ایراد نسبت به این ویژگی انتخابات باشد.
نکته دیگری که مهم است، نحوه رفتار اصلاحطلبان دربرابر نتایج انتخابات است. همیشه گفتهاند پیروزی صد پدر و مادر دارد، اما دریغ از یک دایه برای شکست. در هر دو حالت پیروزی یا شکست امکان بروز خودزنیهای سیاسی وجود دارد. به نظر من مهمتر از نتیجه انتخابات، این است که مجموعه نیروهای منتقد وضع موجود، واکنش سیاسی توسعهیافتهای از خود بروز دهند و به جای آن که خود را ناجی ملت (در صورت پیروزی) مطرح کنند، یا در صورت شکست در پی یافتن گربهای برای انداختن زنگوله شکست بر گردن او باشند، بکوشند که بر وحدت نیروها تأکید کنند تا از این طریق شکست مضاعفی را رقم نزنند. رفتار عجوزهها در سیاست شایسته و برازنده افراد توسعهیافته نیست و نباید مثل گاوهایی باشیم که چون به زمین سفت برمیخورند، به یکدیگر شاخ بزنند. تصور میکنم که در این انتخابات باید به نتایج بلندمدت آن بیشتر تأکید کنیم. ما همیشه نتایج کوتاهمدت را بر نتایج میان و بلندمدت ترجیح دادهایم و به همین دلیل هم همواره در خم یک کوچه ماندهایم. چه اشکال دارد که یکبار هم که شده در کنار نتایج کوتاهمدت، به نتایج اساسیتر هم توجه کنیم؟
به نظر من این انتخابات فارغ از هرگونه نتیجهای که از صندوقهای آن بیرون آید، به شرطی که همراه با مخدوش بودن برگههای رأی یا شمارش آنها نباشد، آثار بسیار مثبت و طولانیمدتی را بر فرآیند دموکراتیزاسیون جامعه ایران بار خواهد کرد که جزئیات آن را باید در نوشتههای بعدی تجزیه و تحلیل کرد
آدرس Trackback این نوشته :
http://www.ayande.ir/cgi-bin/mtcgi/mt-tb.cgi/1181