آینده - وب سایت شخصی عباس عبدی
نوشتار
۲۹ اسفند ۱۳۸۹
توضيحي به يك نقد
توضيحي به يك نقد
پس از نوشتن يادداشت «غرب و بحران ليبي» از سوي بنده در تاريخ 14/12/89 در روزنامه شرق، تاكنون با چند مورد واكنش مواجه شدم، از جمله نوشته آقاي غفوري كسبي در روزنامه روزگار (24/12/89). از آنجا كه ديده میشود منتقدين محترم توجه دقيقي به مضمون آن يادداشت نداشته و انتقاداتي را مطرح كردهاند كه نهتنها مورد نظر نويسنده نبوده، بلكه برعكس آن در يادداشت آمده است از این رو توضیحات زیر تقدیم میگردد.
1ـ روشن است كه سياست خارجي كشورها بر اساس حفظ منافع ملي كشورشان تعيين ميشود و الزاماً از محتواي اخلاقي برخوردار نيست و نهتنها كسي معترض اين ويژگي نيست، كه هميشه بايد اين ويژگي سياست خارجي كشورها را در ذهن داشته باشيم و دچار اين اشتباه نشويم كه آنان بر اساس معيارهاي اخلاقي يا منافع ديگران (از جمله من و شما) وارد عمل شوند. بنابراين هدف آن يادداشت اين بود كه بگويد اقدامات و تحريمهاي غرب عليه ليبي لزوماً نه در جهت منافع مردم ليبي و دفاع از حقوق بشر و جلوگيري از امثال اينها، بلكه دقيقاً در جهت روي كار آوردن حكومت وابسته و نزديك به غرب است. اين گونه رفتار مطابق منافع ملي آنهاست و انتظاري هم جز اين نبايد از آنان داشت و كساني كه فكر ميكنند آمريكا و غرب به دليل دلسوزي و حقوق بشر و فارغ از منافع مليشان چنين كاري را انجام ميدهند، اشتباه ميكنند.
2ـ نكته ديگري كه در آن يادداشت متذكر شده بودم، رياكارانه بودن مواضع كشورهاي غربي بود. دليل اين ادعا نيز روشن است. آنان در حالي كه با هدف جلوگيري از جنايت عليه بشريت قطعنامه صادر كردند، باید ميدانستند (اگر هم نميدانستند، يك اشكال بی اطلاعی به آنها وارد است و اكنون صحت ادعاي آن يادداشت با وقايع دو هفته اخير روشن شده است) كه مصوبات آنان قذافي را نسبت به انجام جنايت راغبتر و باانگيزهتر ميكند. پس چنين سياستي رياكارانه ب.د زیرا با اطلاع از گسترش جنایت صادر شده بود. هرچند صدور آن مطابق منافع ملي آنان است، ولي از زاويه ديد ديگران رياكارانه محسوب ميشود.
3ـ مسأله آن يادداشت اين نبود كه چرا غرب در موضعگيري عليه قذافي تعلل ميكند. هيچ جا به چنين مسألهاي اشاره نشده است، بلكه برعكس پرسیده شده است كه چرا اين همه عجله؟ هرچند عجله كردن آنان وقتي موجب ضرر براي مردم ليبي ميشود كه ناقص انجام شده باشد؛ كه چنين هم بود.
گمان ميكنم تجربه دو هفته اخير نمونه روشني از سياست آمريكا در برابر كشورهاي منطقه بود. اگر دوستان منتقد با دقت بيشتري يادداشت را مطالعه ميكردند، متوجه ميشدند كه يادداشت درصدد بيان نكته ديگري است كه اگر آن را نميپذيرند، بهتر بود همان نكته را نقد ميكردند. آن نكته هم روشن بود: گربه براي رضاي خدا موش نميگيرد. غرب براي رضاي من و شما يا ديگر مردمان منطقه در اين كشورها اقدامي نميكند. آنان به درستي در پي منافع خودشان هستند. اما این که این منافع در همه حال با منافع مردم منطقه انطباق دارد یا خیر باید بر حسب مورد بحث شود.
پویا :
سلام
من نکته اصلی یاداشت شما را قبول دارم
اما یک سوال
فکر نمیکنید کشورهایی که دارای دموکراسی هستند و ادعای حقوق بشر دارند لاجرم مجبور میشوند در سیاست خارجی شان بیشتر اخلاقی عمل کنند؟
یعنی درست است که بر اساس منافع ملی عمل میکنند اما بخش قابل توجهی از این منافع به اخلاقی عمل کردن شان برمیگردد در غیر اینصورت و با توجه به وضعیت زمانه و رسانه ها و آگاهی مردم جهان و ارزش شدن حقوق بشر، ضرر زیادی متوجه منافع ملی آنها میشود.
آنها حتی اگر نیت خیر نداشته باشند تا حدی مجبورند که در ظاهر مطابق اخلاق جهانی عمل کنند.
نکته دیگر هم اینکه آینها در داخل کشورهای خودشان هم از جانب مردم و افکار عمومی و رسانه ها تحت فشار برای اقدام در جهت حقوق بشر و دموکراسی هستند.
خلاصه :
وقتی سیاست خارجی و داخلی کشوری بر ادعای دفاع ار حقوق بشر و دموکراسی است آنگاه در جهان حاضر - و با توجه به تمام مختصات این زمانه - مجبور میشود تا حد زیادی اخلاقی عمل کند حتی اگر نیت این کار را نداشته باشد
۲ فروردین ۱۳۹۰ ۰:۲۱ بֽظֽ | Reply
محمد :
با سلام
در پایان سال 88 پیش بینی کرده بودید که سه موج نارضایتی اقتصادی ، سیاست داخلی و بین الملل به هم می رسند و یکدیگر را تقویت می کنند . اما ذکر کرده بودید که امکان دارد تحولات منطقه ا سیر متفاوتی را در پیش بگیرد .
_با توجه به تحولات اخیر خاورمیانه تحلیل جنابعالی نسبت به بعد بین المللی چیست ؟
_ چشم انداز این رویداد ها را در سیاست داخلی چگونه ارزیابی می کنید ؟
( هرچند پاسخ دادن به این سوالات مستلزم گذشت زمان بیشتر و مشخص شدن سیر تحولات در کشورهای منطقه می باشد ، اما خوشحال میشوم که برداشت خود را بفرمایید )
..............................................................
عبدی:
تا آنجا که به یاد دارم زمان معینی را برای وقوع این نکته پیش بینی نکرده بودم هرچند با افزایش قیمت نفت موج اقتصادی به تاخیر افتاده است ولی مثل زلزله که هر چه با تاخیرتر باشد قوی تر خواهد بود موج اقتصادی هم در آینده قطعی و شدید خواهد بود و اکنون هم موج سیاست خارجی در حال شکل گیری بیشتر است و موج سیاست داخلی هم بر خلاف برداشت حکومت که فکر می کرد مستهلک شده 25 بهمن عکس آن را نشان داد بنابر این در صورتی که اتفاق مناسبی در سیاست داخلی رخ ندهد تلاقی این سه موج رخ خواهد داد و بر حسب این که وضعیت هر کدام چگونه باشد نتایج متفاتی خواهد داشت و امیدوارم در آینده مطلب مفصلی در این زمینه بنویسم.
۹ فروردین ۱۳۹۰ ۲:۱۲ قֽظֽ | Reply
سرطان ذهن :
کاش مطالبی اختصاصی سایتتان و با ملاحظه کاری کمتر می نوشتید.
۱۱ فروردین ۱۳۹۰ ۴:۴۰ بֽظֽ | Reply
آدرس Trackback این نوشته :
http://www.ayande.ir/cgi-bin/mtcgi/mt-tb.cgi/1320