« نقد راهبرد حاكميت دوگانه | خانه | سازمان برنامه ، اصلاح یا امحاء (نگاه مهمان) »

حل مسأله يا پاك كردن صورت مسأله؟

پرسشی که مامور سرشماری از من در باره فعالیت واشتغال کرد تعجب آور بود زیرا کلیه تعاریف سر شماری را مخدوش می کند و حتی امکان مقایسه را با سرشماری های قبلی از میان می برد.

هفته گذشته كه مأمور سرشماري به درب منزل ما مراجعه كرد، خودم پاسخ‌هاي وي را دادم اما وقتي به سوال مربوط به «فعاليت واشتغال» پرداخت تعجب كردم كه ظاهراً انقلاب جديد در کشورحوزه علوم و تعاريف مرسوم را نيز در نورديده و دير يا زود با اين انقلاب، بيكاري به عنوان ريشه فقر و فساد و ناهنجاري‌ها از كشور رخت خواهد بست. طبق تعريف مرسوم در سرشماريها من بيكار محسوب مي‌شوم و بايد مرا بيكار منظور مي‌داشت، اما با كمال تعجب ديدم كه تعريف جديدي در خصوص شاغل و بيكار ارايه شده كه به معناي پاك كردن صورت مسأله بجاي حل آن است.
در سرشماري‌هاي سال‌هاي 1345 و 1355 افرادي كه در هفته 8 ساعت و بيشتر كار كرده‌اند، شاغل محسوب شده‌اند ولي در سرشماري سال 1365 و 1375 و نيز آمارگيري‌هاي اشتغال تا سال‌هاي بعد كساني كه در هفت روز گذشته (قبل از مراجعه مأمور آمارگيري) حداقل 2 روز كار كرده‌اند، شاغل به حساب آمده‌اند، لذا كساني كه شاغل محسوب نشوند، يعني حداقل 2 روز كار نكرده باشند، و در هفت روز قبل از مراجعه مأمور آمارگيري جوياي كار باشند، بيكار محسوب مي‌شوند، بنابراين درگذشته اگر كسي در هفته حد اثر 15 ساعت یا كمتر از دو روز كار مي‌كرد، و دنبال كار تمام وقت بوده، از نظر سرشماري بيكار محسوب مي‌شده، زيرا اين مقدار كار كمتر از 2 روز كار است، اما با تعريف سرشماری اخير اگر در هفته قبل از مراجعه مأمور سرشماري فقط يك ساعت هم كار كرده باشيد، شاغل محسوب مي‌شويد و جزو بيكاران محسوب نمي‌شويد.
با اين حساب بعيد است كه اصولاً فرد بيكاري در کشور يافت شود، و شايد هم درصد آن بسيار اندك شود. خوب اگر قصد دست‌اندركاران پايين آوردن رقم بيكاري است، اين كار را در سرشماري نكنند، زيرا نتايج سرشماري در حال و آینده مبناي مطالعات بسيار زيادي قرار مي‌گيرد كه با چنين كاري اعتبار آن مخدوش مي‌شود. اگر حكومت از مردم مي‌خواهد كه براي رسيدن به آمار صحيح جهت برنامه‌ريزي بهتر با مأموران سرشماري همكاري کنند، متقابلاً بايد اعتماد جامعه را نيز كسب كند كه قصد فريبكاري از آمار را ندارد، اگرچه در اين صورت هم حكومت‌ها در درجه اول خود را فريب مي‌دهند نه مردم را. زيرا مردمي كه بيكار هستند به آمار و ارقام كاري ندارند، آنان با پوست و گوشت و استخوان خود بيكاري و فقر را حس مي‌كنند، آمار هرچه مي‌خواهد بگويد. اما اين حكومت‌ها هستند كه فريب مي‌خورند، زيرا از يك طرف آمار را كه ماده خام پژوهش براي برنامه‌ريزي است بي‌اعتبار مي‌كنند، و از سوي ديگر خيالشان راحت مي‌شود كه بيكاري ريشه‌كن شده و حتماً هر كس هم كه از بيكاري حرف بزند، بي‌انصاف و دروغگو و... تلقي خواهد شد، و لذا با پاك كردن صورت مسأله، مي‌توان مسأله را حل كرد، مثل تمام كارهاي ديگر در كشور!!

Comments

آقاي عبدي از شما بعيد است ،شما كه هميشه در مورد اين عزيزان به گونه اي قلم ميزنيد كه ايشان را از هر كونه منطق عاري ميدانيد و مگر عجيب است كه آنها بخواهند رقم بيكاري را اين طور كاهش دهند فراموش نكنيم كه آقاي باهنر اينها را سوسياليست تخيلي ناميد

طبیعی است که آمار باید نتیجه بذل و بخشش های سفرهای استانی را مثبت و یا فراتر از مثبت نشان دهد.اما آیا تنها این یک دلیل ارزش آنرا دارد که زیر ساخت هایی همچون سازمان مدیریت عملا بلا استفاده شوند.آیا این اعمال ،افتخار آفرینی های علمی فرهنگی هسته ای مورد نظر رییس جمهور _ که اتفاقا خوراک اولیه پوپولیسم است_ را در میان مدت و دراز مدت تهدید نمیکند؟

سلام بر جناب عبدی
قربان شغل جديد را تبزيک عرض می کنم.من که خيلی خوشحال شدم.فقط اميدوارم با اين کار گاه وقت همچنان بتوانيد سايت را به روز کنيد.
يک سئوال هم داشتم..طبق اين طبقه بندی ضريب حقوق افرادی که در شبانه روز فقط 3 ساعت می خوابند چه قدر ميشه؟

شما كه خوب ميدانيد نتايج اين آمارها هيچوقت مبناى تصميم گيرى هاقرار نمى گيرند.
نوشته ايد: "زيرا نتايج سرشماري در حال و آینده مبناي مطالعات بسيار زيادي قرار مي‌گيرند". واقعا كه گريه آور است.

عبدی : نوشته ام مبنای مطالعات بسیار،ودرست هم هست خود من در اثر پژوهشهایم استفاده می کنم.اما مبنای تصمیم گیری متفاوت است.

من هم كار پژوهشي ميكنم بي التزام به ساعت معين يا حضور در محل.مامور تنها سؤالي كرد و پيش از جواب كامل من:كه اگر بتوان به اين كار پاره وقت شغل گفت علامتي زد و تمام!

از من نه تحصيلات را پرسيدند نه مقدار درآمد فقط سن و آيا اينكه شاغل هستم يا نه حتي رشته و نوع شغل را هم نپرسيدند
عبدی : این بخش از سرشماری عملا سرشماری نبود بلکه نمونه گیری بود و از هر 25 خانوار یکی را می پرسیدند.

باسلام .خانم من امسال در سرشماری به عنوان بازبین همکاری می کند .بر اساس دستورالعملی که در رابطه با سرشماری دارند حتی خانم من که در تمام سال جاری فقط یکماه مشغول بوده آن هم در همین سرشماری بیکار تلقی نمی شود .خود من با وجودیکه کارآموز وکالت هستم وسه سال کارآموزی ام براساس مقررات وکالتی طول کشیده بدون اینکه دیناری کسب کنم شاغل محسوب می شوم..یا در این سرشماری اگر در یک روستا تنها یک شیر آب لوله کشی وجود داشته باشد آن روستا بهره مند از آب لوله کشی به حساب می آیدو....اگر اندکی تدبیر پشتوانه این تصمیمات بود نمی بایست به قول شما آماری که پایه برنامه ریزی مدیریت کشور است با صرف قریب به چهل میلیارد هزینه ای که بابت انجام این سرشماری می شود به عنوان دستاویزی برای استحکام قدرت و تبلیغ کارآمدی ایدئولوژی استفاده شود.متاسفانه نفاق به عرصه علم هم هدایت می شود

آقای عبدی سلام
من که پاک گيج تر شدم ! لطفا بفرماييد انتخابات سالم که آقای روحانی از دولت ميخواهد با انتخابات آزاد چه فرقی دارد .اگر يکی نيستند با جايگزينی سالم با آزاد صورت کدام مسله پاک شده ؟ ممنون ميشم .

سلام آقای عبدی
بسیار متاسف شدم چقدر در این کشور دولت یکه تازی می کند و نهادهای غیر دولتی ضیعف و بی اثر هستند هر چای دیگری از اینگونه اتفاقات رخ می داد با موچ مخالفت افکار عمومی روبرو می شد اما در ایران از این خبرها نیست

جناب آقاي عبدي سلام
پيشنهاد مي شود حضرت عالي كه در حال حاضر به فعاليت هاي پژوهشي مشغول مي باشيد يك توصيه جزئي از حقير كه يكي از كارمندان جزء مركز آمار ايران مي‌باشم بپذيريد و در اين خصوص به استانداردهاي بين المللي و توصيه هاي ILO مراجعه فرماييد قطعا جواب پرسش خود را در آنجا خواهيد يافت. براي جناب عالي و ساير هموطنان عزيز آرزوي توفيق روز افزون دارم.

عبدی : آنچه گفته شد بر اساس مقایسه میان تعریف فعلی و تعاریف گذشته از اشتغال از سوی مرکز آمار بود .اما اگر شما هم توضیح می دادید که چرا این اتفاق افتاده حتما همه از آن استفاده می کردیم.

از من هم به همين نحو پرسيدند .من يك سال است كه بيكارم و اخيرا براي اينكه حوصله ام سر نرود كلاس زبان ثبت نام كرده ام . سؤالشان به جاي شاغل يا بيكار
اين بود كه ايا شما مشغول تحصيل هستيد (من كه 40 سال سن دارم).گفتم كلاس زبان ميروم

باسلام
تعریف ببیکاری معمولا در هر کشوری با کشور دیگر تفاوت میکند و معمولا بر اساس اهداف سیاسی دولتها تنظیم میشود.
بر اساس تعریف ILO- International Labou Office
بیکار به کسی گفته میشود که: 1- بالای سن خاصی است 2-در مدت زمانی مشخصی بدون شغل است 3- برای کار آماده است و 4- دنبال کار میگردد. البته این مدت زمان مشخص در کشورهای مختلف متفاوت است

معمولا استفاده اصلی از این تعریف برای مقایسه بین کشورهای مختلف می باشد و توصیه شده است که هر کشوری بر اساس شرایط خود تعاریف کاملتری از بیکاری داشته باشد

نکته مهم این است که مدت زمانی که شاغل بودن سوال میشود معمولا یک هفته گذشته است نه یک روز گذشته و در مورد یک ساعت اشتغال هم به عنوان مبنای اطلاق بیکاری بجث وجود دارد

نکته اصلی اینجاست که توجه داشه باشیم معمولا همه دولتها در برخورد با آمارها تلاش میکنند به نوعی آنها را برای مردم عادی بازگو کنند که بیشترین استفاده را ببرند به عبارتی سواستفاده از آمار در نزد حکومتها بسیار شایع است

با توجه به ماهیت پوپولیستی دولت نهم که متولی برگزاری سرشماری کنونی است و عدم استقلال مرکز ملی آمار ایران نمیتوان به نتایج این سرشماری مطمئن بود و مطمئنا مبنا قرار دادن آن برای برنامه ریزی های آینده خطایی آشکار است

لازم است اشاره کنم که به هیچ وجه قصد کوچک شمردن زحمات مجریان محیطی سرشماری را ندارم ولی متاسفانه از بالا به گونه ای برنامه ریزی شده تا در جهت اهداف خاص خود بتوانند از نتایج استفاده کنند - مثل تعداد واجدین شرایط برای انتخابات، نرخ بیکاری و اشتغال و غیره

عبدی : البته فراموش نشود که چنین قضاوتی مشکل ساز است و همین سرشماری در ابعاد زیادی مثمر ثمر خواهد بود.

بنده خدایی که از من سوال می کرد در مودر ماه تولد هم دقت به خرج می داد.
بهش گفتم که با یکی دوماه این ور و انور هیچی عوض نمیشه. فکر کردی احمدی نژاد اصلا نتایج براش مهمه میاد میگه چون تو فرانسه میگن بچه بیشتر داشته باشین ما هم بچه زیادی تولید کنیم. فکر نمی کنه که اونا رشد منفی دارند.
برگشت به من گفت که اینا به احمدی نژاد ربط نداره مربوط به سازمان مدیریته .
گفتم کدوم سازمان مدیریت همونی که یه شبه احمدی نژاد درش رو تخته کرد؟
دیگه مامور سرشماری حرفی برای گفتن نداشت. تا آخرش هم هیچی نگفت. فقط بعداز اینکه سوالات برگه تموم شد برگشت و به من گفت نتیجه پرپولیس و استقلال چی شده؟ که من هم چون تو حیاط مشغول کارهای باغچه بودم گفتم نمی دونم.
در همین حین توجهمون به همسایه دو سه خونه پایین تر جلب شد که داشت نتیجه رو به دوستش که تو کوچه بود با صدای بلندی اعلام می کرد.. مامور پس از فهمیدن نتیجه لبخندی زد و به در خانه بعدی رفت.
و من فهمیدم که تا شقایق هست زندگی بایدکرد. حتی اگر ...... لگدش کرده باشد!!

عبدی : یکی از بهترین تحقیقاتی که می توان انجام داد از ماموران سرشماری است تا خاطرات خود را بگویند حتما جالب خواهد بود که بدانیم مردم چطور برخورد می کرده اند.

در جایی که ناگهان تصمیم گرفته می شود کشور به مدت 4 روز تعطیل شود مگر برنامه ریزی هم وجود دارد؟

با سلام
من بعضی وقتها که به سایت سر میزنم می بینم نوشته جدیدی وجود ندارد.پس ازچندی می بینم سه چهار نوشته جدید اضافه شده که تاریخ بعضی از آنها مربوط به زمانی است که من از سایت بازدید کرده بودم و چیزی ندیده بودم.نمی دانم ایراد کجاست؟آیا کارهای فنی سایت را هم خودتان انجام می دهید؟
آقای زیدآبادی یک زمان نوشته بود با این شیوه انتخابات بهتر است برای صرفه جویی در منابع کشور برگزاری انتخابات منحل شود.اینجا هم میتوان گفت با عدم برگزاری چنین سرشماری هایی می توان بودجه آنرا به کارهای دیگری اختصاص داد و آمار دلخواه خود را بدون ذکر منبع اعلام کرد و الحمدالله هیچکس هم جرات چون و چرا در آنرا ندارد.

عبدی : مشکل مذکور تا کنون دیده نشده حتما اشتباهی صورت گرفته.هر گاه مطلبی گذاشته می شود همزمان منتشر می شود.

سلام.البته شما تا حدودي منصفا نه تر برخورد كرده ايد ولي متاسفانه برخي بازديد كنندگان به ريشه مي زنند و حتي بي طرفي امار را زير سوال مي برند.به عنوان فردي كه كم و بيش در جريان سرشماري و طرح آن هستم مي توانم شهادت بدهم كه دولت هيچ نقشي در تعريف اشتغال و بيكاري در سرشماري نداشته و تنها ملاك ،قابليت مقايسه با طرح امارگيري نيروي كار بوده كه اين طرح و تعاريف ان توصيه ي سازمان بين المللي كار و مورد تفاهم دستگاه هاي ذي ربط مي باشد.تعريف كار در اين طرح ،مبتني بر بحث نظام توليد و حساب هاي ملي بوده ولي در عين حال سوالات مختلفي براي دسترسي به انواع اشتغال در طرح وجود دارد.همچنين با استفاده از همين اطلاعات تفصيلي امكان حذف اثر تغيير در تعريف وانطباق نتايج اين سرشماري با سرشماري هاي قبلي نيز وجود دارد.شما را به خدا اين قدر همه چيز را سياسي نبينيد و ارزش كار كارشناسي را تا اين حد نزول ندهيد. براي اشنا شدن بيشتر با موارد فوق و مطالعه مستندات مي توانيد به مركز امار مراجعه يا با سايت آن مكاتبه كنيد.

عبدی : با شما موافقم. از نظر من همین که آقای دکتر زنجانی به عنوان یک جمعیت شناس اعلام می کند که سر شماری امسال حتی بهتر از سرشماری قبلی است کفایت می کند اما مساله تعریف جدیداشتغال کماکان حل نشده ولی امیدوارم به اصل قضیه پی ببرم که در این صورت حتما نتیجه را هم اعلام می کنم.

سلام، جناب آقاي عبدي
ممنون از توجه شما.در مورد تعريف جديد اشتغال(جديد در سرشماري)، به راحتي مي توانيد با مطالعه مستندات طرح آمارگيري نيروي كار به مباني پي ببريد.همان طور كه قبلا نيز گفته شد، اول آن كه تعريف كار مبتني برسهم ورابطه آن در توليد است ودوم آن كه در طرح اطلاعات مختلفي از جمله تعداد ساعات كار وجود دارد كه امكان ارايه نرخ با ويژگي هاي مختلف مورد نظر را فراهم مي سازد .